การสังเกตผลการรักษาของตำรับยาสมุนไพรจีนในผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิด Pulmonary Sarcomatoid Carcinoma

มะเร็งปอดเป็นหนึ่งในเนื้องอกร้ายที่ก่อให้เกิดภาระโรคสูงที่สุดในโลก โดยประเทศจีนถือเป็นประเทศที่มีผู้ป่วยมะเร็งปอดจำนวนมาก เนื่องจากมากกว่าหนึ่งในสามของอุบัติการณ์และการเสียชีวิตจากมะเร็งปอดทั่วโลกเกิดขึ้นในประเทศจีน

สำหรับการรักษามะเร็งปอด แนวทางการแพทย์แผนปัจจุบันที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ การผ่าตัด การฉายรังสี เคมีบำบัด และการรักษาแบบมุ่งเป้า (targeted therapy) แนวทาง “Guidelines for Integrated Diagnosis and Treatment of Cancer in China” ระบุว่า การใช้การแพทย์แผนจีนร่วมกับการรักษาด้วยการแพทย์แผนปัจจุบัน สามารถช่วยบรรเทาอาการของผู้ป่วย ลดผลข้างเคียงจากการรักษาต้านมะเร็ง และเพิ่มประสิทธิผลของการรักษา นอกจากนี้ยังอาจมีบทบาทในการควบคุมการกลับเป็นซ้ำและการแพร่กระจายของเนื้องอก ยืดระยะเวลาการรอดชีวิต และปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย

กรณีศึกษานี้ ผู้ป่วยมะเร็งปอดได้รับการรักษาด้วยตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม เพื่อเป็นแนวทางอ้างอิงในการวินิจฉัยและการใช้ยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริมสำหรับแพทย์คลินิกทั่วไป

ข้อมูลพื้นฐานผู้ป่วย

• ผู้ป่วยชาย อายุ 57 ปี
• มาพบแพทย์ด้วยอาการไอมีเสมหะนานกว่า 1 เดือน และแน่นหน้าอก 2 วัน

ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต (Past Medical History)

มีประวัติความดันโลหิตสูง

การตรวจเพิ่มเติม (Additional Investigations)

1. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory Tests)

• เม็ดเลือดขาว (WBC) 9.41 × 10⁹/L
• ฮีโมโกลบิน 112.0 g/L
• เกล็ดเลือด 419 × 10⁹/L
• hs-CRP 171.88 mg/L
• Serum Amyloid A >200.00 mg/L

2. การตรวจ CT ทรวงอก

• พบก้อนขนาดเล็กหลายตำแหน่งในปอดขวา มีลักษณะเข้าได้กับการแพร่กระจายในทรวงอก (metastatic thorax; MT)
• พบน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดด้านขวา (right pleural effusion) ร่วมกับภาวะปอดแฟบของปอดกลีบล่าง (lower lobe atelectasis)
• พบบริเวณ hilum ปอดขวาโต (enlarged right hilum)
• พบเยื่อหุ้มปอดขวาหนาตัว (right pleural thickening)
• พบรอยโรคความหนาแน่นต่ำในตับ (low-density lesion in the liver) ซึ่งควรพิจารณาเพิ่มเติมว่าอาจเป็นการแพร่กระจายของโรค

3. การส่องกล้องช่องเยื่อหุ้มปอด

• ชิ้นเนื้อจากก้อนในช่องเยื่อหุ้มปอดขวา (right pleural cavity) พบ เซลล์เนื้องอกที่มีความผิดปกติสูง (high atypia) กระจายตัวในเนื้อเยื่อพังผืด
• จากการประเมินลักษณะทางสัณฐานวิทยาและผล immunohistochemistry พิจารณาว่าอาจเป็นเนื้องอกจากระบบโลหิตและน้ำเหลือง (lymphohematopoietic system) หรือมีต้นกำเนิดจากปอด
• ผลการตรวจอิมมูโนฮิสโตเคมี (Immunohistochemistry)
  1. Calretinin (-)
  2. CD56 (-)
  3. CK20 (-)
  4. CK5/6 (+ scattered)
  5. CK7 (-)
  6. Ki-67 (+30%)
  7. LCA (CD45) (+)
  8. Napsin A (-)
  9. Synaptophysin (Syn) (-)
  10. TTF-1 (+)

4. การเจาะชิ้นเนื้อปอดผ่านผิวหนัง (Percutaneous lung biopsy)

พบว่าเป็นเนื้องอกร้ายชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก (non-small cell malignancy) โดยผล immunohistochemistry สนับสนุนว่าเป็นมะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาตอยด์ (sarcomatoid carcinoma)

5. การตรวจพันธุกรรม (Genetic testing)

• ALK (+)
• EGFR (+)
• MET (+)

การวินิจฉัย (Diagnosis)

• มะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาตอยด์ (sarcomatoid carcinoma) ระยะ IVA (T3N2M1a)
• ภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด (pleural effusion)
• ภาวะปอดแฟบ (atelectasis)
• โรคความดันโลหิตสูง (hypertension)

แผนการรักษา (Treatment Plan)

• เนื่องจากผู้ป่วยมีการกลายพันธุ์ของยีน ALK (+) จึงได้รับการพิจารณาให้ crizotinib (ยามุ่งเป้า) ชนิดรับประทาน
• ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม

การประเมินผลการรักษา (Efficacy Evaluation)

• จากการติดตามอาการแบบผู้ป่วยนอกอย่างสม่ำเสมอ พบว่า ผู้ป่วยสามารถทนต่อการรักษาได้ดี โดยไม่พบผื่นผิวหนัง (skin rash) ไม่พบความผิดปกติของการทำงานของตับและไต
• ผลการติดตามด้วย ภาพถ่ายทางรังสี (imaging follow-up) พบว่า รอยโรคมีการยุบตัว/ลดลงอย่างชัดเจน (significant lesion absorption)

สรุปกรณีศึกษา

ผู้ป่วยรายนี้ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น มะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาตอยด์ (sarcomatoid carcinoma) ระยะ IVA (T3N2M1a) ซึ่งเป็นมะเร็งที่มีการเจริญเติบโตเร็ว มีความรุนแรงสูง และมีแนวโน้มในการลุกลามและแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นได้ง่าย

การแพทย์แผนจีนถือเป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาเสริมสำหรับผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะลุกลาม ในกรณีนี้ ผู้ป่วยมี ALK (+) จึงได้รับการรักษาด้วยยามุ่งเป้าร่วมกับการแพทย์แผนจีน ซึ่งให้ผลการรักษาที่ดี การใช้การแพทย์แผนจีนร่วมกับการรักษามาตรฐาน เช่น การผ่าตัด การฉายรังสี และเคมีบำบัด สามารถช่วยเพิ่มประโยชน์ต่อผู้ป่วยในหลายด้าน แม้ว่าในปัจจุบัน การรักษาแบบมุ่งเป้า (targeted therapy) จะมีบทบาทสำคัญและช่วยปรับปรุงพยากรณ์โรคของผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะลุกลามได้อย่างมาก แต่ยังคงมีการดื้อยาและผลข้างเคียงจากยา ดังนั้น การใช้ร่วมกับการแพทย์แผนจีนจะช่วยเพิ่มประสิทธิผลของการรักษาและลดผลข้างเคียงจากยาได้

ตำรับยาสมุนไพรจีนสามารถช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน ลดผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยยาต้านมะเร็งของแพทย์แผนปัจจุบัน และปรับปรุงอาการ เช่น เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ซึ่งส่งผลให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยดีขึ้น

ในกรณีศึกษานี้ ผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะลุกลามได้รับผลการรักษาที่ดีหลังจากใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาทางคลินิกที่มีคุณภาพสูงเพิ่มเติมในอนาคต เพื่อยืนยันประสิทธิผลและความปลอดภัยของการแพทย์แผนจีนในการรักษาเสริมสำหรับผู้ป่วยมะเร็งให้ชัดเจนยิ่งขึ้น

Source

Department of Pulmonology and Infectious Diseases, China

แหล่งข้อมูล

แผนกโรคปอดและโรคติดเชื้อ ประเทศจีน

หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและเป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์ผู้ดูแลได้ ผลการรักษาอาจแตกต่างกันไปในผู้ป่วยแต่ละราย