LDL คืออะไร?
LDL ย่อมาจาก Low-Density Lipoprotein เป็นอนุภาคไลโปโปรตีนที่ทำหน้าที่ลำเลียงคอเลสเตอรอลจากตับไปยังเนื้อเยื่อและอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย คอเลสเตอรอลที่ LDL ลำเลียงมีความจำเป็นต่อการทำงานของร่างกาย เช่น
- สร้างเยื่อหุ้มเซลล์
- สร้างฮอร์โมนเพศ
- สร้างวิตามินดี
- สร้างกรดน้ำดีที่ช่วยย่อยไขมัน
ดังนั้น LDL จึงมีบทบาทสำคัญต่อร่างกาย แต่ควรอยู่ในระดับที่เหมาะสม
ทำไม LDL จึงถูกเรียกว่า “ไขมันเลว”?
เมื่อระดับ LDL-C สูงเกินความต้องการของร่างกาย LDL สามารถแทรกผ่านผนังหลอดเลือดแดง และเกิดการเปลี่ยนแปลงเป็น oxidized LDL (LDL ที่ถูกออกซิไดซ์) และจะกระตุ้นให้เกิด
- การอักเสบของผนังหลอดเลือด
- การดึงเม็ดเลือดขาวชนิด macrophage เข้ามาสะสม
- การเกิด foam cell
- การก่อตัวของคราบไขมัน (Atherosclerotic plaque)
เมื่อคราบไขมันมีขนาดใหญ่ขึ้น หลอดเลือดจะตีบแคบลง และหากคราบไขมันแตก อาจเกิดลิ่มเลือดอุดตัน ส่งผลให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือโรคหลอดเลือดสมอง
ค่า LDL เท่าไรจึงถือว่าปกติ?
| ระดับ LDL-C | แปลผล |
|---|---|
| ต่ำกว่า 100 mg/dL | เหมาะสม |
| 100–129 mg/dL | ใกล้เคียงระดับเหมาะสม |
| 130–159 mg/dL | สูงเล็กน้อย |
| 160–189 mg/dL | สูง |
| ตั้งแต่ 190 mg/dL ขึ้นไป | สูงมาก |
อ่านเพิ่มเติม: ค่าไขมันในเลือดเท่าไรจึงถือว่าปกติ?
อย่างไรก็ตาม เป้าหมาย LDL-C ของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เบาหวาน หรือโรคไตเรื้อรัง ซึ่งแพทย์อาจกำหนดเป้าหมายให้ต่ำกว่าผู้ที่มีความเสี่ยงทั่วไป
ปัจจัยอะไรที่ทำให้ LDL สูง?
- รับประทานอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง
- รับประทานไขมันทรานส์เป็นประจำ
- ขาดการออกกำลังกาย
- น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
- เบาหวาน
- ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ
- โรคไตบางชนิด
- พันธุกรรม เช่น Familial Hypercholesterolemia (FH)
อ่านเพิ่มเติม: ไขมันในเลือดสูงเกิดจากอะไร?
ลด LDL ได้อย่างไร?
- ลดอาหารที่มีไขมันอิ่มตัว เช่น เนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ และของทอด
- หลีกเลี่ยงไขมันทรานส์จากอาหารแปรรูปและเบเกอรี่บางชนิด
- เพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี
- รับประทานอาหารที่มีใยอาหารชนิดละลายน้ำได้ เช่น ข้าวโอ๊ต ถั่ว และผลไม้บางชนิด
- ออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์
- ควบคุมน้ำหนัก
- งดสูบบุหรี่
- รับประทานยาลดไขมันตามแพทย์สั่ง หากมีข้อบ่งชี้
การเกิดภาวะ LDL ในทางการแพทย์แผนจีน
การแพทย์แผนจีนจะประเมินค่า LDL-C ร่วมกับอาการ ลักษณะลิ้น และชีพจร ภาวะที่พบได้บ่อย ได้แก่
- ม้ามพร่อง ทำให้การลำเลียงสารอาหารผิดปกติ
- เสมหะชื้นสะสม
- ตับชี่ติดขัด
- เลือดคั่ง
เมื่อเสมหะชื้นและเลือดคั่งสะสมเป็นเวลานาน อาจสัมพันธ์กับการไหลเวียนเลือดที่ผิดปกติและเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือดตามแนวคิดของศาสตร์การแพทย์แผนจีน
อ่านเพิ่มเติม: ไขมันในเลือดสูงคืออะไร? อาการ สาเหตุ การรักษา และการป้องกัน
สรุป
LDL เป็นไขมันที่มีความจำเป็นต่อร่างกาย แต่เมื่อมีระดับสูงเป็นเวลานาน จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดแดงแข็ง โรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง การตรวจสุขภาพเป็นประจำ ร่วมกับการปรับพฤติกรรมและการรักษา
คำถามที่พบบ่อย
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
