อาการไซนัสอักเสบที่พบบ่อย คือ คัดจมูก มีน้ำมูกข้น ปวดหรือตื้อบริเวณใบหน้า และได้กลิ่นลดลง บางคนอาจมีน้ำมูกไหลลงคอ ไอ ปวดศีรษะ หรือมีกลิ่นปากร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม การมีน้ำมูกหรือคัดจมูกไม่ได้แปลว่าเป็นไซนัสอักเสบเสมอไป เพราะโรคหวัดและภูมิแพ้ก็ทำให้เกิดอาการคล้ายกันได้ สิ่งที่ควรสังเกตจึงไม่ใช่แค่ว่า “มีอาการอะไร” แต่ต้องดูด้วยว่า “เป็นมานานแค่ไหน และอาการดีขึ้นหรือแย่ลง”
อาการไซนัสอักเสบที่พบบ่อย
อาการของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปควรสังเกตอาการต่อไปนี้
- คัดจมูก หายใจทางจมูกไม่สะดวก
- มีน้ำมูกข้น อาจเป็นสีขาว เหลือง หรือเขียว
- น้ำมูกไหลลงคอ ทำให้รู้สึกมีเสมหะติดคอ
- ปวดหรือตื้อบริเวณใบหน้า เช่น หน้าผาก รอบจมูก หรือโหนกแก้ม
- ได้กลิ่นลดลง หรือรู้สึกว่ากลิ่นไม่ชัดเหมือนเดิม
- ปวดศีรษะ หรือรู้สึกหนักศีรษะ
- ไอ โดยเฉพาะเมื่อมีน้ำมูกไหลลงคอ
- มีกลิ่นปาก
- มีไข้ พบได้ในบางราย โดยเฉพาะช่วงที่มีการติดเชื้อเฉียบพลัน
ไม่จำเป็นต้องมีครบทุกข้อจึงจะเป็นไซนัสอักเสบ และอาการเหล่านี้เพียงอย่างเดียวก็ยังใช้ยืนยันโรคไม่ได้ แพทย์จะดูอาการหลายอย่างร่วมกัน รวมถึงระยะเวลาที่เป็น
ไซนัสอักเสบปวดตรงไหน?
อาการที่หลายคนสังเกตได้คือ ปวด ตื้อ หรือรู้สึกหนักบริเวณใบหน้า ตำแหน่งที่รู้สึกไม่สบายอาจแตกต่างกัน เช่น
- หน้าผากหรือเหนือคิ้ว
- รอบดวงตา
- ข้างจมูก
- โหนกแก้ม
- บางรายอาจรู้สึกปวดคล้ายปวดฟันบน
อาการปวดหรือตื้ออาจรู้สึกมากขึ้นเมื่อก้มศีรษะ แต่ไม่ควรใช้ตำแหน่งที่ปวดเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าเป็นไซนัสอักเสบ เพราะอาการปวดบริเวณใบหน้าและศีรษะเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน เช่น ไมเกรน
น้ำมูกแบบไหนที่พบในไซนัสอักเสบ?
ผู้ที่มีไซนัสอักเสบอาจมี น้ำมูกข้นขึ้น และอาจมีสีขาว เหลือง หรือเขียวได้ บางครั้งน้ำมูกไม่ได้ไหลออกทางด้านหน้า แต่ไหลลงด้านหลังจมูกไปที่คอแทน จึงอาจทำให้มีอาการร่วม เช่น
- รู้สึกมีเสมหะหรือน้ำมูกติดคอ
- ต้องขากเสมหะหรือกระแอมบ่อย
- ระคายคอ
- ไอ โดยเฉพาะเวลานอน
สิ่งสำคัญคือ น้ำมูกเหลืองหรือน้ำมูกเขียวไม่ได้หมายความว่าติดเชื้อแบคทีเรียเสมอไป สีของน้ำมูกสามารถเปลี่ยนได้ระหว่างที่ร่างกายกำลังต่อสู้กับการติดเชื้อไวรัสเช่นกัน จึงไม่ควรดูสีของน้ำมูกอย่างเดียวแล้วตัดสินว่าต้องใช้ยาปฏิชีวนะ
อาการแบบไหนที่อาจเป็นเพียงหวัด?
ช่วงแรกของโรคหวัดกับไซนัสอักเสบอาจคล้ายกันมาก เช่น
- คัดจมูก
- น้ำมูกไหล
- ไอ
- เจ็บคอ
- ปวดศีรษะ
- รู้สึกไม่สบายตัว
หากเกิดจากไวรัส อาการส่วนใหญ่มักค่อย ๆ ดีขึ้นเอง การมีอาการคล้ายไซนัสในช่วงแรกจึงไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นไซนัสอักเสบจากแบคทีเรีย สิ่งที่ควรสังเกตมากกว่าคือ อาการดีขึ้นตามเวลาหรือไม่
อาการแบบไหนควรสงสัยไซนัสอักเสบมากขึ้น?
ควรพิจารณาอาการหลายอย่างร่วมกัน โดยเฉพาะเมื่อมีคัดจมูกหรือน้ำมูก ร่วมกับปวดหรือตื้อใบหน้า หรือการรับกลิ่นลดลง นอกจากนี้ รูปแบบของอาการก็มีความสำคัญ เช่น
- เป็นเกิน 10 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น
- อาการรุนแรง เช่น ไข้สูงร่วมกับปวดใบหน้าหรือน้ำมูกข้น
- ช่วงแรกเหมือนจะดีขึ้น แต่หลังจากนั้น กลับมาแย่ลงอีกครั้ง
ลักษณะเหล่านี้ทำให้แพทย์ต้องประเมินเพิ่มเติมว่าอาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไม่ แต่ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง
ไซนัสอักเสบกับภูมิแพ้ สังเกตต่างกันอย่างไร?
ไซนัสอักเสบเรื้อรังมีอาการต่างจากแบบทั่วไปไหม?
ถ้าอาการเป็นต่อเนื่อง 12 สัปดาห์ขึ้นไป จะเข้าข่ายไซนัสอักเสบเรื้อรัง ซึ่งอาการบางอย่างอาจไม่ได้รุนแรง แต่เป็นอยู่นานและรบกวนชีวิตประจำวัน อาการที่พบได้ เช่น
- คัดจมูกเรื้อรัง
- มีน้ำมูกหรือน้ำมูกไหลลงคอเป็นประจำ
- ได้กลิ่นลดลง
- รู้สึกแน่นหรือตื้อบริเวณใบหน้า
ผู้ที่มีอาการลักษณะนี้ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานซ้ำ ๆ เอง
อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์?
ควรรีบไปพบแพทย์หากมีอาการผิดปกติ เช่น
- บวมหรือแดงรอบดวงตา
- มองเห็นไม่ชัดหรือเห็นภาพซ้อน
- ปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ
- ไข้สูงมาก
- สับสน ซึม หรือรู้สึกตัวผิดปกติ
- คอแข็ง
อาการเหล่านี้พบไม่บ่อยแต่ต้องระวัง เพราะการอักเสบอาจลุกลามไปยังบริเวณใกล้เคียง เช่น รอบดวงตาหรือภายในกะโหลกศีรษะได้
สรุป
อาการไซนัสอักเสบที่พบบ่อย ได้แก่ คัดจมูก น้ำมูกข้น น้ำมูกไหลลงคอ ปวดหรือตื้อใบหน้า และได้กลิ่นลดลง บางคนอาจมีปวดศีรษะ ไอ หรือมีไข้ร่วมด้วย แต่อาการเหล่านี้สามารถคล้ายกับโรคหวัดและภูมิแพ้ได้ จึงไม่ควรดูเพียงอาการใดอาการหนึ่ง หากเป็นเกิน 10 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น ดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง หรือมีอาการผิดปกติ เช่น บวมรอบตา มองเห็นผิดปกติ หรือปวดศีรษะรุนแรง ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุ
คำถามที่พบบ่อย
Q: ไซนัสอักเสบต้องปวดหัวทุกคนไหม?
A: ไม่จำเป็น บางคนมีอาการเด่นเพียงคัดจมูก น้ำมูกข้น หรือได้กลิ่นลดลง โดยไม่ปวดศีรษะก็ได้
Q: ไม่มีไข้ เป็นไซนัสอักเสบได้ไหม?
A: ได้ ไข้ไม่ได้เกิดขึ้นในผู้ป่วยไซนัสอักเสบทุกคน จึงไม่ควรใช้การมีหรือไม่มีไข้เป็นเกณฑ์เพียงอย่างเดียว
Q: น้ำมูกเขียวคือไซนัสอักเสบไหม?
A: ไม่เสมอไป น้ำมูกเขียวสามารถเกิดระหว่างการติดเชื้อไวรัสได้เช่นกัน ต้องดูอาการอื่นและระยะเวลาที่เป็นร่วมด้วย
Q: ไซนัสอักเสบทำให้ไม่ได้กลิ่นไหม?
A: ได้ เมื่อเยื่อบุจมูกบวมและจมูกอุดตัน การรับกลิ่นอาจลดลง โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการเรื้อรัง
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
