ช่วงท้องเสียควรลดอาหารที่อาจกระตุ้นให้ลำไส้ทำงานมากขึ้นหรือทำให้อุจจาระเหลวกว่าเดิม เช่น ของทอดและอาหารไขมันสูง กาแฟ แอลกอฮอล์ เครื่องดื่มหวานจัด รวมถึงนมหากกินแล้วท้องอืดหรือถ่ายมากขึ้น
1. ของทอดและอาหารไขมันสูง อาหารกลุ่มแรกที่ควรลดในช่วงท้องเสียคือ อาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะของทอดและอาหารมันจัด ตัวอย่างเช่น
- ไก่ทอด
- หมูทอด
- เฟรนช์ฟรายส์
- พิซซ่า
- ฟาสต์ฟู้ด
- อาหารที่มีน้ำมันหรือไขมันมาก
แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูงระหว่างมีท้องเสียเฉียบพลัน เพราะอาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลงในบางคน
2. กาแฟ ชา และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ช่วงท้องเสียควรพักกาแฟและเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ชั่วคราว เพราะคาเฟอีนอาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลงในบางคน เครื่องดื่มที่ควรระวัง เช่น
- กาแฟ
- ชา
- เครื่องดื่มชูกำลัง
- น้ำอัดลมบางชนิด
- เครื่องดื่มอื่นที่มีคาเฟอีนสูง
จัดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ควรหลีกเลี่ยงระหว่างมีท้องเสียเฉียบพลัน
3. แอลกอฮอล์ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นอีกกลุ่มที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงที่ยังมีอาการท้องเสีย เพราะอาจทำให้อาการทางเดินอาหารแย่ลง เช่น เบียร์ ไวน์ สุรา ค็อกเทลและเครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์
4. น้ำหวาน น้ำอัดลม และอาหารที่มีน้ำตาลสูงมาก อาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวในปริมาณมาก เช่น fructose อาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลงได้ในบางคน อาหารและเครื่องดื่มที่ควรลด เช่น
- น้ำอัดลม
- ชาหรือกาแฟที่ใส่น้ำตาลมาก
- เครื่องดื่มรสหวาน
- น้ำผลไม้บางชนิดในปริมาณมาก
- ลูกอม
- ขนมหวานและของหวานสำเร็จรูป
5. หมากฝรั่งและขนม Sugar-free บางชนิด ผลิตภัณฑ์ Sugar-free บางชนิดใช้สารให้ความหวานกลุ่ม Sugar alcohol เช่น Sorbitol, Mannitol, Xylitol สารเหล่านี้พบได้ในผลิตภัณฑ์ เช่น
- หมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล
- ลูกอม Sugar-free
- ขนมหรือผลิตภัณฑ์ลดน้ำตาลบางชนิด
Sugar alcohol บางชนิดดูดซึมได้ไม่หมดและสามารถทำให้ถ่ายเหลวในบางคนได้ NIDDK จึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารหรือเครื่องดื่มที่มี sugar alcohols ระหว่างมีท้องเสียเฉียบพลัน
6. นมและผลิตภัณฑ์นม ต้องงดทุกคนไหม? หลังจากท้องเสียเฉียบพลัน ลำไส้ของบางคนอาจย่อย Lactose หรือน้ำตาลในนม ได้ลดลงชั่วคราว ทำให้หลังดื่มนมหรือกินผลิตภัณฑ์นมแล้วมีอาการท้องอืด มีแก๊สมาก ปวดบิด ถ่ายเหลวมากขึ้น ผู้ที่กำลังฟื้นตัวจากท้องเสียเฉียบพลันบางรายอาจมีปัญหาในการย่อย lactose ต่อเนื่องได้หนึ่งเดือนหรือมากกว่าหลังจากนั้น
ไม่ควรงดอาหารมากเกินไป
ผู้ที่มีท้องเสียเฉียบพลันส่วนใหญ่สามารถกลับไปรับประทานอาหารตามปกติได้เมื่อเริ่มอยากอาหาร และผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่ไม่แนะนำการอดอาหารหรือจำกัดอาหารมากเกินความจำเป็น ดังนั้นหลักที่เหมาะกว่าคือ
- กินอาหารต่อเมื่อกินไหว
- เลือกอาหารที่ไม่มันมาก
- ลดสิ่งที่สังเกตว่ากระตุ้นการถ่าย
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ
- ใช้ ORS เมื่อมีการสูญเสียน้ำและเกลือแร่
- เมื่ออาการดีขึ้น ค่อยกลับสู่อาหารตามปกติ
อ่านเพิ่มเติม: ท้องเสียกินอะไรดี? อาหารที่ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัว
สรุป
ท้องเสียห้ามกินอะไร? ช่วงที่ยังมีอาการควรลดของทอดและอาหารไขมันสูง กาแฟและคาเฟอีน แอลกอฮอล์ เครื่องดื่มหวานจัด และผลิตภัณฑ์ Sugar-free ที่มี sugar alcohol บางชนิด ส่วนนมไม่จำเป็นต้องงดทุกคน แต่ควรลดชั่วคราวหากกินแล้วท้องอืด ปวดบิด หรือถ่ายมากขึ้น ที่สำคัญไม่ควรงดอาหารจนแทบไม่กินอะไร เมื่อเริ่มกินไหวสามารถกลับมากินอาหารที่เหมาะสมได้ และหากถ่ายเป็นน้ำหลายครั้งควรให้ความสำคัญกับการทดแทนน้ำและเกลือแร่ด้วย ORS
คำถามที่พบบ่อย
Q: ท้องเสียกินกาแฟได้ไหม?
A: ควรงดหรือลดชั่วคราวในช่วงที่ยังมีอาการ เพราะคาเฟอีนอาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลงในบางคน เมื่ออาการดีขึ้นจึงค่อยกลับมาดื่มตามปกติ
Q: ท้องเสียกินนมได้ไหม?
A: หลังท้องเสียบางคนอาจย่อย lactose ได้ไม่ดีชั่วคราว หากดื่มนมแล้วท้องอืด ปวดบิด หรือถ่ายมากขึ้น ควรลดหรืองดชั่วคราวแล้วสังเกตอาการ
Q: ท้องเสียกินของทอดได้ไหม?
A: ช่วงที่ยังถ่ายเหลวควรเลือกอาหารต้ม นึ่ง หรือตุ๋นมากกว่า เพราะอาหารไขมันสูงและของทอดอาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลงได้ในบางคน
Q: ท้องเสียต้องอดอาหารไหม?
A: ไม่ต้องงด เมื่อเริ่มกินไหว สามารถกลับมากินอาหารตามปกติที่ร่างกายรับได้ การอดอาหารหรือจำกัดอาหารมากเกินไปไม่ได้เป็นสิ่งที่แนะนำสำหรับท้องเสียเฉียบพลันส่วนใหญ่
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
