ประจำเดือนมาไม่ปกติไม่ได้มีอาหารชนิดใดที่กินแล้วทำให้รอบเดือนกลับมาปกติได้ทันที เพราะสาเหตุอาจมาจากความเครียด น้ำหนักเปลี่ยน การกินอาหารไม่เพียงพอ PCOS ไทรอยด์ การคุมกำเนิด หรือโรคทางนรีเวช สิ่งที่ทำได้คือกินอาหารให้ครบหมู่ ได้พลังงานเพียงพอ และเน้นสารอาหารที่ร่างกายต้องใช้ โดยเฉพาะธาตุเหล็ก โปรตีน โฟเลต และวิตามินต่าง ๆ
ประจำเดือนมาไม่ปกติ ควรกินอะไรเป็นหลัก?
หลักง่ายที่สุดคือ กินให้ครบและเพียงพอ โดยเฉพาะคนที่กำลังลดน้ำหนักหรือออกกำลังกายหนัก ไม่ควรลดอาหารจนร่างกายได้รับพลังงานต่ำเกินไป เพราะการลดน้ำหนักมากหรือออกกำลังกายมากเกินไปสามารถทำให้ประจำเดือนมาช้า ขาด หรือผิดปกติได้
1. ธาตุเหล็ก สำคัญโดยเฉพาะคนที่ประจำเดือนมามาก
ผู้หญิงวัย 19–50 ปีต้องการธาตุเหล็กมากกว่าผู้ชายวัยเดียวกัน และผู้ที่มีประจำเดือนมามากมีความเสี่ยงขาดธาตุเหล็กมากขึ้น หากประจำเดือนมามากหรือมานาน ร่างกายอาจสูญเสียธาตุเหล็กไปพร้อมกับเลือด ทำให้เสี่ยงภาวะขาดธาตุเหล็กและโลหิตจาง อาหารที่มีธาตุเหล็ก ตัวอย่างเช่น
- เนื้อสัตว์
- เนื้อแดงในปริมาณเหมาะสม
- ปลาและอาหารทะเลบางชนิด
- ไข่
- ถั่วแดง ถั่วลูกไก่ ถั่วเลนทิล
- เต้าหู้
- ผักใบเขียวเข้ม
- ธัญพืชหรือซีเรียลเสริมธาตุเหล็ก
อ่านเพิ่มเติม: ประจำเดือนมามากแค่ไหนเรียกว่าผิดปกติ?
2. โปรตีน อย่าลดมากเกินไป
โปรตีนเป็นสารอาหารพื้นฐานที่ร่างกายต้องใช้ในการสร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ รวมถึงช่วยให้ได้รับพลังงานและสารอาหารโดยรวมอย่างเพียงพอ แหล่งโปรตีนที่เลือกได้ เช่น
- ไข่
- ปลา
- ไก่
- เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน
- เต้าหู้
- ถั่ว
- นมและผลิตภัณฑ์จากนม
3. โฟเลต พบได้ในผักและถั่วหลายชนิด
Folate หรือโฟเลต เป็นวิตามินบีชนิดหนึ่งที่ร่างกายใช้ในการสร้างเซลล์ใหม่และเม็ดเลือด พบได้ตามธรรมชาติในผักใบเขียว ถั่ว และผลไม้หลายชนิด อาหารที่เป็นแหล่งโฟเลต ได้แก่
- ผักใบเขียวเข้ม
- หน่อไม้ฝรั่ง
- ถั่ว
- ถั่วลันเตา
- ถั่วแดง
- ส้มและผลไม้บางชนิด
- ธัญพืชเสริมโฟลิก
4. ผักและผลไม้ ช่วยให้ได้วิตามินและใยอาหารครบขึ้น
ควรเลือกผลไม้และผักให้หลากหลาย ที่ช่วยเพิ่มวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหาร รวมถึงวิตามินซีซึ่งช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารจากพืชได้ เช่น
- ฝรั่ง
- ส้ม
- มะละกอ
- กล้วย
- เบอร์รี
- ผักใบเขียว
- บรอกโคลี
- แครอท
- มะเขือเทศ
5. คาร์โบไฮเดรตไม่จำเป็นต้องงด
หากกินอาหารน้อยเกินไป น้ำหนักลดเร็ว และออกกำลังกายหนักพร้อมกัน ร่างกายอาจลดการทำงานของระบบสืบพันธุ์ ส่งผลให้ประจำเดือนมาช้า มาห่าง มาน้อย หรือขาดไป จึงควรเลือกปริมาณให้เหมาะกับกิจกรรมและเป้าหมายของแต่ละคน มากกว่าการตัดอาหารกลุ่มหนึ่งออกทั้งหมด
อาหารอะไรที่ควรหลีกเลี่ยง
ควรจำกัดบางอย่างตามอาการและสาเหตุของแต่ละคน
- อาหารหวานและเครื่องดื่มน้ำตาลสูง ควรกินแต่พอดี โดยเฉพาะผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือมี PCOS เพราะการควบคุมน้ำหนักและคุณภาพอาหารมีส่วนสำคัญต่อสุขภาพโดยรวม
- อาหารแปรรูปและอาหารเค็มจัด เช่น ไส้กรอก บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ขนมขบเคี้ยว ควรกินให้น้อยลง เพราะมักมีโซเดียมและไขมันสูง แต่ให้สารอาหารไม่มาก
- ชาและกาแฟพร้อมมื้ออาหารที่มีธาตุเหล็ก หากมีประจำเดือนมามากหรือมีภาวะขาดธาตุเหล็ก ควรหลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ หรือโกโก้พร้อมมื้ออาหาร เพราะสารบางชนิดในเครื่องดื่มเหล่านี้สามารถลดการดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารได้
- แอลกอฮอล์ ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของประจำเดือนผิดปกติทุกกรณี แต่ควรจำกัด เพราะให้พลังงานสูงและอาจกระทบการนอน การควบคุมน้ำหนัก และสุขภาพโดยรวม
บทบาทของยาสมุนไพรจีนในการดูแลประจำเดือนผิดปกติ
ในทัศนะการแพทย์จีน ประจำเดือนสะท้อนภาวะเลือดพร่อง เลือดคั่ง และการไหลเวียนพลังชี่ติดขัดตามทฤษฎีการแพทย์จีน ทำให้มีลักษณะอาการ
- ประจำเดือนมาน้อยและสีจาง
- ประจำเดือนมาช้าร่วมกับอ่อนเพลีย
- ปวดท้องและมีลิ่มเลือด
- อารมณ์แปรปรวนหรือแน่นหน้าอกก่อนมีประจำเดือน
- รู้สึกหนาวง่ายหรือมือเท้าเย็น
การแพทย์จีนจึงใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนที่ประกอบด้วย Danggui, Baishao, Shudihuang, Huangqi, Chuanxiong ฯลฯ ที่มีสรรพคุณบำรุงเลือด เสริมสร้างพลังชี่ และช่วยปรับสมดุลของพลังชี่และเลือดตามศาสตร์การแพทย์จีน ใช้ในกลุ่มอาการประจำเดือนผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อมีภาวะพร่องร่วมด้วย
สรุป
ประจำเดือนมาไม่ปกติไม่จำเป็นต้องหาอาหารพิเศษมากิน สิ่งสำคัญคือ กินอาหารให้ครบหมู่และได้รับพลังงานเพียงพอ หากประจำเดือนมามากควรให้ความสำคัญกับธาตุเหล็ก โปรตีน และอาหารที่ช่วยให้ได้รับสารอาหารครบ ส่วนผู้ที่ประจำเดือนขาดหลังลดน้ำหนักหรือออกกำลังกายหนักควรประเมินว่ากินพลังงานเพียงพอหรือไม่ อาหารสามารถช่วยสนับสนุนสุขภาพได้ แต่ถ้าความผิดปกติเกิดจาก PCOS ไทรอยด์ Fibroid หรือโรคอื่น ต้องรักษาที่ต้นเหตุ ไม่ควรหวังให้อาหารเพียงอย่างเดียวทำให้ประจำเดือนกลับมาปกติ
คำถามที่พบบ่อย
Q: ประจำเดือนมาไม่ปกติ กินอะไรให้มาตรง?
A: ไม่มีอาหารชนิดใดที่ได้รับการยืนยันว่ากินแล้วทำให้ประจำเดือนมาตรงได้ในทุกคน เพราะต้องดูว่าสาเหตุเกิดจากอะไร หากเกิดจากการกินไม่เพียงพอ การปรับอาหารอาจช่วยได้ แต่หากเกิดจาก PCOS หรือไทรอยด์ต้องรักษาที่ต้นเหตุ
Q: ประจำเดือนมามาก ควรกินอะไรบำรุงเลือด?
A: ควรเลือกอาหารที่มีธาตุเหล็ก เช่น เนื้อสัตว์ ถั่ว เต้าหู้ ผักใบเขียว และอาหารเสริมธาตุเหล็กบางชนิด พร้อมกินวิตามินซีจากผักหรือผลไม้เพื่อช่วยการดูดซึม หากมีอาการซีดควรตรวจเลือด ไม่ควรพึ่งอาหารอย่างเดียว
Q: ลดน้ำหนักแล้วประจำเดือนหาย ควรกินเพิ่มไหม?
A: หากน้ำหนักลดเร็วหรือกินพลังงานน้อยมาก อาจเกี่ยวข้องกับประจำเดือนขาดได้ ควรปรับให้ได้รับพลังงานเพียงพอและประเมินร่วมกับการออกกำลังกาย หากประจำเดือนยังไม่กลับมาควรพบแพทย์
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
[enwei_product_13336]
