ไซนัสอักเสบส่วนใหญ่ไม่อันตรายและสามารถดีขึ้นได้ โดยเฉพาะไซนัสอักเสบเฉียบพลันที่เกิดจากไวรัส แต่ในบางกรณีที่พบไม่บ่อย การติดเชื้ออาจลุกลามออกจากโพรงไซนัสไปยังบริเวณใกล้เคียง เช่น รอบดวงตา กระดูก หรือเยื่อหุ้มสมอง ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว
ทำไมไซนัสอักเสบจึงเกิดภาวะแทรกซ้อนได้?
โพรงไซนัสกระจายอยู่บริเวณรอบจมูก หน้าผาก โหนกแก้ม และใกล้กับดวงตา เมื่อเยื่อบุไซนัสอักเสบ จะเกิดการบวมและทำให้การระบายน้ำมูกออกจากไซนัสทำได้ยากขึ้น จึงเกิดการคั่งของสารคัดหลั่งและอาการต่าง ๆ เช่น
- คัดจมูก
- น้ำมูกข้น
- ปวดหรือตื้อใบหน้า
- ปวดศีรษะ
- ได้กลิ่นลดลง
ในกรณีส่วนใหญ่ การอักเสบจะจำกัดอยู่บริเวณจมูกและไซนัส แต่หากเป็นการติดเชื้อที่รุนแรง เชื้ออาจลุกลามไปยังเนื้อเยื่อบริเวณใกล้เคียงได้ บริเวณที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ รอบดวงตาและภายในกะโหลกศีรษะ เพราะอยู่ใกล้กับโพรงไซนัสบางตำแหน่ง
ไซนัสอักเสบขึ้นตาได้จริงไหม?
ได้ แต่เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบไม่บ่อย หากการติดเชื้อลุกลามจากไซนัสเข้าสู่เนื้อเยื่อบริเวณรอบหรือภายในเบ้าตา อาจทำให้เกิดการอักเสบและมีผลต่อการมองเห็นได้ ควรรีบได้รับการตรวจหากมีอาการ เช่น
- รอบดวงตาบวมมาก
- รอบดวงตาแดง
- ปวดบริเวณรอบดวงตารุนแรง
- มองเห็นไม่ชัดลง
- เห็นภาพซ้อน
- การมองเห็นเปลี่ยนไปจากปกติ
ไซนัสอักเสบขึ้นสมองได้ไหม?
สามารถเกิดได้แต่พบไม่บ่อย ไซนัสบางตำแหน่งอยู่ใกล้กับกะโหลกศีรษะ หากการติดเชื้อรุนแรงลุกลามออกจากไซนัส อาจเกิดการติดเชื้อบริเวณเยื่อหุ้มสมองหรือบริเวณภายในกะโหลกศีรษะได้ หนึ่งในภาวะแทรกซ้อนที่พบได้คือ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) ซึ่งเป็นการติดเชื้อของเยื่อและของเหลวที่อยู่รอบสมองและไขสันหลัง
อาการแบบไหนที่อาจบอกว่าการติดเชื้อรุนแรง?
อาการคัดจมูก น้ำมูกข้น ปวดตื้อใบหน้า หรือปวดศีรษะเล็กน้อยสามารถพบได้ในไซนัสอักเสบทั่วไป ควรพบแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการ เช่น
- ปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ
- สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป
- คอแข็ง
- ไข้สูงร่วมกับอาการที่รุนแรงขึ้น
- บวมหรือแดงรอบดวงตา
- เห็นภาพซ้อน
- การมองเห็นเปลี่ยนไป
- หน้าผากบวมผิดปกติ
ป้องกันไม่ให้ไซนัสอักเสบรุนแรงขึ้นได้อย่างไร?
ไม่สามารถป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้ทั้งหมด สิ่งสำคัญคือรักษาและติดตามอาการให้เหมาะสม หลักง่าย ๆ ได้แก่
- พักผ่อนและดื่มน้ำให้เพียงพอเมื่อป่วย
- ล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออย่างถูกวิธีหากเหมาะสม
- ควบคุมภูมิแพ้หากมีร่วมด้วย
- หลีกเลี่ยงควันบุหรี่และสิ่งระคายเคือง
- ไม่ซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง
- หากได้รับยาจากแพทย์ ควรใช้ตามคำแนะนำ
- สังเกตว่าอาการกำลังดีขึ้นหรือกลับแย่ลง
- ไม่รอดูอาการเมื่อมีสัญญาณอันตราย
ไซนัสอักเสบเฉียบพลันจำนวนมากดีขึ้นได้เอง และการดูแลตามอาการมักเพียงพอในกรณีที่ไม่ซับซ้อน
สรุป
ไซนัสอักเสบส่วนใหญ่ไม่อันตราย และภาวะแทรกซ้อนรุนแรงพบไม่บ่อย แต่เนื่องจากโพรงไซนัสอยู่ใกล้กับดวงตาและกะโหลกศีรษะ การติดเชื้อรุนแรงบางกรณีจึงสามารถลุกลามไปยังบริเวณเหล่านี้ได้ อาการที่ต้องให้ความสำคัญ ได้แก่ ตาบวมหรือแดง การมองเห็นผิดปกติ ปวดศีรษะรุนแรง สับสน และคอแข็ง หากเกิดอาการเหล่านี้ไม่ควรรอดูอาการเอง ส่วนผู้ที่อาการไม่ดีขึ้น เป็นซ้ำบ่อย หรือเป็นต่อเนื่องนาน ควรได้รับการประเมินเพื่อหาสาเหตุและรักษาอย่างเหมาะสม
คำถามที่พบบ่อย
Q: ไซนัสอักเสบอันตรายไหม?
A: ส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและสามารถดีขึ้นได้ แต่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงสามารถเกิดขึ้นได้ในบางราย แม้จะพบไม่บ่อย โดยเฉพาะการลุกลามไปยังบริเวณรอบดวงตาหรือภายในกะโหลกศีรษะ
Q: ไซนัสขึ้นตาได้จริงไหม?
A: ได้ หากการติดเชื้อลุกลามเข้าสู่บริเวณเบ้าตา อาจทำให้บวม แดง ปวด หรือเกิดความผิดปกติของการมองเห็น จึงควรรีบได้รับการตรวจ
Q: ปวดหัวจากไซนัสต้องไปโรงพยาบาลเมื่อไร?
A: หากปวดรุนแรงผิดปกติ หรือมีคอแข็ง สับสน การมองเห็นผิดปกติ ตาบวมแดง หรือไข้สูงร่วมด้วย ควรรีบได้รับการตรวจ
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
