“อาการปวดหลังร้าวลงขา” เป็นหนึ่งในอาการที่ทำให้หลายคนกังวล เพราะมักเกี่ยวข้องกับโรคของกระดูกสันหลังและเส้นประสาท โดยเฉพาะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย อย่างไรก็ตาม อาการปวดหลังร้าวลงขาไม่ได้เกิดจากกระดูกทับเส้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังอาจเกิดจากโรคอื่นที่มีอาการคล้ายกัน การแยกสาเหตุของอาการปวดให้ถูกต้องตั้งแต่แรก จะช่วยให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสม และลดความเสี่ยงของการเกิดความเสียหายต่อเส้นประสาทในระยะยาว
ปวดหลังร้าวลงขาคืออะไร?
ปวดหลังร้าวลงขา (Radiating Low Back Pain) คือ อาการปวดที่เริ่มจากบริเวณเอวหรือหลังส่วนล่าง แล้วลามลงไปยังสะโพก ต้นขา น่อง หรือเท้า ตามแนวของเส้นประสาท ลักษณะอาการอาจเป็น
- ปวดแปลบเหมือนไฟฟ้าช็อต
- ปวดแสบปวดร้อน
- ปวดตื้อ ๆ
- ปวดมากเมื่อไอ จาม หรือเบ่ง
- ปวดมากเมื่อนั่งนาน
อาการเหล่านี้มักเกิดจากการระคายเคืองหรือการกดทับของรากประสาท
ปวดหลังร้าวลงขาเกิดจากกระดูกทับเส้นได้อย่างไร?
สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด คือ หมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเคลื่อนออกมากดทับรากประสาท เมื่อหมอนรองกระดูกเสื่อมหรือฉีกขาด เนื้อด้านในจะโป่งออกมากดเบียดเส้นประสาท ทำให้เกิดทั้งแรงกดโดยตรงและการอักเสบรอบรากประสาท ส่งผลให้เกิดอาการปวดตามแนวเส้นประสาท ซึ่งเรียกว่า Sciatica อาการมักเป็นเพียงข้างเดียว และอาจร้าวลงไปจนถึงปลายเท้า
ปวดหลังร้าวลงขาเกิดจากสาเหตุอื่นได้หรือไม่?
ได้ แม้อาการนี้จะพบได้บ่อยในผู้ป่วยกระดูกทับเส้น แต่ยังอาจเกิดจากโรคอื่น เช่น
1. โพรงกระดูกสันหลังตีบ (Spinal Stenosis) พบมากในผู้สูงอายุ ลักษณะเด่นคือ
- ปวดขาทั้งสองข้าง
- เดินได้ระยะหนึ่งแล้วต้องหยุดพัก
- ก้มตัวแล้วอาการดีขึ้น
2. กล้ามเนื้อ Piriformis กดทับเส้นประสาท เกิดจากกล้ามเนื้อบริเวณสะโพกตึงหรืออักเสบ แต่โดยทั่วไปจะไม่พบกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือความผิดปกติของรีเฟล็กซ์ อาการคือ
- ปวดก้น
- ปวดร้าวลงขา
- ปวดมากเมื่อนั่งนาน
3. ข้อสะโพกเสื่อม อาการจะแตกต่างจากอาการปวดตามแนวเส้นประสาท
- ปวดขาหนีบ
- ปวดสะโพก
- เดินลำบาก
- ขยับข้อสะโพกแล้วปวด
4. โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ
- ปวดน่องเวลาเดิน
- หยุดพักแล้วดีขึ้น
- เท้าเย็น
- ชีพจรที่เท้าเบาลง
อาการแบบไหนที่สงสัยกระดูกทับเส้นมากที่สุด?
เมื่อไรควรรีบพบแพทย์?
- ปวดรุนแรงจนเดินไม่ได้
- ขาอ่อนแรงมากขึ้นอย่างรวดเร็ว
- กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- ชาบริเวณรอบอวัยวะเพศหรือก้น
- มีไข้ น้ำหนักลด หรือปวดหลังร่วมกับประวัติมะเร็ง
อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะร้ายแรงที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน
สรุป
อาการปวดหลังร้าวลงขาไม่ได้หมายความว่าเป็นกระดูกทับเส้นเสมอไป แต่หากมีอาการปวดร่วมกับชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือปวดร้าวตามแนวเส้นประสาท ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง การวินิจฉัยที่รวดเร็วและการรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดความเสียหายต่อเส้นประสาทและเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัว
คำถามที่พบบ่อย
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบด้านเนื้อหาทางวิชาการโดย แพทย์แผนจีน (ผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีน)
