การใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนร่วมกับการรักษามาตรฐานในผู้ป่วยมะเร็งปอด

มะเร็งปอดเป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบได้บ่อยและเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งทั่วโลก ในปี 2022 ประเทศจีนพบว่ามะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่มีอัตราการเกิดสูงที่สุด และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งจากโรคมะเร็ง การรักษามะเร็งปอดในปัจจุบันมักใช้แนวทางแบบผสมผสาน (multidisciplinary treatment) ซึ่งอาจรวมหลายวิธีร่วมกัน เช่น การผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออก การรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted therapy) การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) การรักษาประคับประคอง ใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริมเพื่อช่วยเสริมความแข็งแรงของร่างกาย ลดผลข้างเคียงจากการรักษาสนับสนุนประสิทธิภาพของการรักษาหลัก และช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย

ข้อมูลผู้ป่วย

ผู้ป่วยหญิง อายุ 68 ปี

ประวัติการรักษาก่อนหน้า

• ผู้ป่วยตรวจสุขภาพวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2022 พบเงาก้อนที่ปอดซ้าย
• วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2022 ตรวจเพิ่มเติมด้วย PET-CT พบว่ากลีบบนปอดซ้ายบริเวณส่วนยอดด้านหลัง พบก้อนเนื้อเยื่ออ่อนขนาด 58 × 26.5 มม.
• การเผาผลาญ FDG สูงผิดปกติ จึงสงสัยว่าเป็นรอยโรคชนิดร้าย
• พบปุ่มขนาดเล็กหลายตำแหน่งในปอดทั้งสองข้าง
• ปอดอักเสบเล็กน้อย
• ไขมันพอกตับเล็กน้อย
• นิ่วในไตและถุงน้ำดี
• กระดูกสันหลังเสื่อม
• หลังประเมินแล้วจึงทำผ่าตัดแบบส่องกล้องทรวงอก (VATS) + การเลาะต่อมน้ำเหลือง

การวินิจฉัย

• ผู้ป่วยเป็นมะเร็งปอดชนิดอะดีโนคาร์ซิโนมาแบบลุกลาม (Invasive adenocarcinoma)
• พบการกระจายของมะเร็งไปยังต่อมน้ำเหลืองบางตำแหน่งบริเวณทรวงอก
• มีการกลายพันธุ์ของยีน EGFR L858R สามารถเลือกใช้การรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted therapy) เพื่อควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งหลังการผ่าตัด

แผนการรักษา

• ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2022 ภายใต้การดมยาสลบโดยทำ
  1. VATS ผ่าตัดรักษากลีบบนปอดซ้ายแบบถอนราก
  2. การเลาะต่อมน้ำเหลือง
  3. การจี้ทำลายเยื่อหุ้มปอด (pleural cauterization/ablation)
• การรักษาเสริมหลังผ่าตัด
  1. ใช้ยา Osimertinib เป็นการรักษาแบบมุ่งเป้า
  2. ใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม
  3. ตรวจ CT ทรวงอก และตัวชี้วัดมะเร็งทุก ๆ 2 เดือน

การประเมินผลการรักษา

• ค่า CEA (ตัวชี้วัดมะเร็ง) อยู่ในช่วงปกติอย่างต่อเนื่อง
• ตรวจ CT ทรวงอกพบว่าขนาดและรูปร่างของก้อนหรือปุ่มในปอดที่เหลือไม่พบการลุกลามหรือพัฒนาเพิ่มขึ้น

สรุปกรณีศึกษา

ผู้ป่วยตรวจสุขภาพและพบก้อนในปอดซ้าย หลังจากตรวจเพิ่มเติมด้วย PET-CT แพทย์สงสัยว่าเป็นมะเร็งปอด จึงทำการผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งและต่อมน้ำเหลืองบางส่วนออกเพื่อตรวจยืนยัน ผลตรวจพบว่าเป็นมะเร็งปอดชนิดอะดีโนคาร์ซิโนมา และมีการกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองบางตำแหน่ง

หลังการผ่าตัดผู้ป่วยได้รับยามุ่งเป้า (Targeted therapy) ร่วมกับตำรับยาสมุนไพรจีนและมีการติดตามผลอย่างสม่ำเสมอด้วยการตรวจเลือดและการตรวจ CT ปอด

ผลการติดตามตั้งแต่ปี 2022 พบว่าค่าตัวบ่งชี้มะเร็งอยู่ในช่วงปกติ และก้อนที่เหลือในปอดไม่พบการลุกลามหรือเพิ่มขนาด แสดงว่าการรักษาสามารถควบคุมโรคได้ และผู้ป่วยยังคงติดตามการรักษากับแพทย์อย่างต่อเนื่อง

โดยสรุปการรักษาแบบผสมผสานระหว่างการผ่าตัด ยามุ่งเป้า และตำรับยาสมุนไพรจีน สามารถช่วยควบคุมโรคและช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นระหว่างการรักษา

ข้อความสำคัญสำหรับผู้ป่วยและญาติ

• มะเร็งปอดสามารถรักษาได้หลายวิธี เช่น การผ่าตัด การใช้ยามุ่งเป้า และการรักษาอื่นๆตามความเหมาะสมของระยะโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย
• การรักษาแบบผสมผสานระหว่างการแพทย์สมัยใหม่กับตำรับยาสมุนไพรจีนช่วยเสริมประสิทธิภาพการรักษา ช่วยควบคุมโรค และช่วยลดอาการไม่สบายบางอย่างของผู้ป่วย
• การตรวจติดตามอย่างสม่ำเสมอ เช่น การตรวจเลือดเพื่อดูค่าตัวบ่งชี้มะเร็ง และการตรวจภาพปอดด้วย CT เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อประเมินผลการรักษาและติดตามการเปลี่ยนแปลงของโรค
• ผู้ป่วยควรดูแลสุขภาพโดยรวม เช่น รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเพื่อช่วยสนับสนุนผลการรักษาและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
• หากมีอาการผิดปกติ หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการรักษาควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลโดยตรงเสมอ ไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้และเป็นตัวอย่างกรณีศึกษา ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลได้หากท่านหรือญาติมีคำถามเกี่ยวกับแนวทางรักษา ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงเสมอ