การใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนร่วมกับการรักษามาตรฐานในผู้ป่วยมะเร็งปอด

มะเร็งปอดเป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบได้บ่อยและเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งทั่วโลก ในปี 2022 ประเทศจีนพบว่ามะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่มีอัตราการเกิดสูงที่สุด และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งจากโรคมะเร็ง การรักษามะเร็งปอดในปัจจุบันมักใช้แนวทางแบบผสมผสาน (multidisciplinary treatment) ซึ่งอาจรวมหลายวิธีร่วมกัน เช่น การผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออก การรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted therapy) การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) การรักษาประคับประคอง ใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริมเพื่อช่วยเสริมความแข็งแรงของร่างกาย ลดผลข้างเคียงจากการรักษาสนับสนุนประสิทธิภาพของการรักษาหลัก และช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย

ข้อมูลผู้ป่วย

ผู้ป่วยหญิง อายุ 74 ปี

ประวัติการรักษาก่อนหน้า

• การตรวจ CT ทรวงอกเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2022 พบว่า ปอดทั้งสองข้างมีก้อนหรือปุ่มเนื้อหลายตำแหน่ง บางตำแหน่งมีลักษณะเป็นเงาความหนาแน่นคล้ายกระจกฝ้า ซึ่งอาจพบในมะเร็งปอดระยะเริ่มต้น
• การตรวจค่า PET-CT เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2022 พบว่า มีก้อนบริเวณยอดปอดขวา และมีก้อนแบบกระจกฝ้าความหนาแน่นผสมที่ส่วนหลังของกลีบบปอดขวา โดยมีการเผาผลาญ FDG สูง พิจารณาว่ามีโอกาสเป็นรอยโรคชนิดร้ายสูง ปอดทั้งสองข้างบริเวณกลีบบนและส่วนด้านหลังของกลีบล่างปอดซ้าย พบก้อนแบบกระจกฝ้าหลายตำแหน่ง พบจุดแคลเซียมสะสมในกลีบบนของปอดขวาและอาจมีภาวะต่อมน้ำเหลืองบริเวณขั้วปอดขวาโตจากการอักเสบ จึงตัดสินใจผ่าตัดตัดก้อนในปอดขวาภายใต้การส่องกล้องทรวง

การวินิจฉัย

• ผู้ป่วยเป็นมะเร็งปอดชนิดอะดีโนคาร์ซิโนมา (Adenocarcinoma) แบบลุกลามเล็กน้อย ขนาด 0.7 ซม. และ 3 ซม.
• ขอบตัดของหลอดลมไม่พบเซลล์มะเร็ง
• มีการกลายพันธุ์ของยีน EGFR exon 21 L858R ซึ่งช่วยให้แพทย์เลือกใช้ยามุ่งเป้า (Targeted therapy) ในการรักษาต่อเนื่องได้

แผนการรักษา

• ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2022 โดยใช้วิธีการผ่าตัดส่องกล้องทรวงอก ได้แก่
  1. ผ่าตัดเอากลีบบนของปอดขวาที่เป็นมะเร็งออก
  2. เลาะต่อมน้ำเหลืองในช่องกลางทรวงอก
  3. คลายพังผืดของเยื่อหุ้มปอด
• การรักษาเสริมหลังผ่าตัด ได้แก่
  1. ใช้ยาแบบมุ่งเป้าด้วยยา Icotinib
  2. ใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม
  3. ติดตามผลด้วย CT Thorax และTumor Marker (ตัวบ่งชี้มะเร็ง) ทุก ๆ 2 เดือน

การประเมินผลการรักษา

• ค่า CEA (ตัวบ่งชี้มะเร็งชนิดหนึ่ง) อยู่ในช่วงปกติ
• ติดตามด้วย CT Thorax พบว่าก้อนและปุ่มในปอดส่วนที่เหลือไม่พบการลุกลามของโรค

สรุปกรณีศึกษา

ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอด หลังจากตรวจพบก้อนในปอดจากการตรวจภาพทางรังสี เช่น CT และ PET-CT หลังจากนั้นผู้ป่วยได้รับการรักษาหลักด้วยการผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกจากปอด และมีการตรวจยืนยันชนิดของมะเร็งจากผลพยาธิวิทยา

หลังการผ่าตัดผู้ป่วยได้รับการรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted therapy) ซึ่งเป็นยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะต่อเซลล์มะเร็งร่วมกับตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม และมีการติดตามผลอย่างต่อเนื่องด้วยการตรวจเลือดดูค่าตัวบ่งชี้มะเร็ง และการตรวจ CT ปอดเป็นระยะ

ผลการติดตามพบว่าค่าตัวบ่งชี้มะเร็งอยู่ในระดับปกติ และไม่พบการลุกลามของก้อนมะเร็งที่เหลือในปอด แสดงให้เห็นว่าการรักษาแบบผสมผสานระหว่างการรักษาทางการแพทย์สมัยใหม่และตำรับยาสมุนไพรจีนช่วยควบคุมโรคและช่วยให้ผู้ป่วยมีการดำเนินโรคที่คงที่ได้ในระยะติดตามผล

ข้อความสำคัญสำหรับผู้ป่วยและญาติ

• มะเร็งปอดสามารถรักษาได้หลายวิธี เช่น การผ่าตัด การใช้ยามุ่งเป้า และการรักษาอื่นๆตามความเหมาะสมของระยะโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย
• การรักษาแบบผสมผสานระหว่างการแพทย์สมัยใหม่กับตำรับยาสมุนไพรจีนช่วยเสริมประสิทธิภาพการรักษา ช่วยควบคุมโรค และช่วยลดอาการไม่สบายบางอย่างของผู้ป่วย
• การตรวจติดตามอย่างสม่ำเสมอ เช่น การตรวจเลือดเพื่อดูค่าตัวบ่งชี้มะเร็ง และการตรวจภาพปอดด้วย CT เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อประเมินผลการรักษาและติดตามการเปลี่ยนแปลงของโรค
• ผู้ป่วยควรดูแลสุขภาพโดยรวม เช่น รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเพื่อช่วยสนับสนุนผลการรักษาและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
• หากมีอาการผิดปกติ หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการรักษาควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลโดยตรงเสมอ ไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้และเป็นตัวอย่างกรณีศึกษา ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลได้หากท่านหรือญาติมีคำถามเกี่ยวกับแนวทางรักษา ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงเสมอ