การใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนร่วมกับการรักษามาตรฐานในผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาทอยด์ (Sarcomatoid Carcinoma)

มะเร็งปอดเป็นหนึ่งในโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตสูงทั่วโลก การรักษามะเร็งปอดด้วยการแพทย์แผนตะวันตกที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ การผ่าตัด (Surgery) การฉายรังสี (Radiotherapy) เคมีบำบัด (Chemotherapy) การรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted therapy)

ในปัจจุบันมีการใช้แพทย์แผนจีนร่วมกับการรักษามาตรฐาน เพื่อช่วยลดผลข้างเคียงจากการรักษามะเร็ง ช่วยปรับปรุงอาการของผู้ป่วย และอาจช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการรักษา รวมทั้งช่วยควบคุมการแพร่กระจายของโรคและช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ข้อมูลผู้ป่วย

• ผู้ป่วยชาย อายุ 57 ปี
• มาพบแพทย์ด้วยอาการไอและไอมีเสมหะมากกว่า 1 เดือน และแน่นหน้าอกเป็นเวลา 2 วัน

ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต

มีประวัติความดันโลหิตสูง

การตรวจเพิ่มเติม

1. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

• เม็ดเลือดขาว 9.41×10⁹/L
• ฮีโมโกลบิน 112.0 g/L
• เกล็ดเลือด 419×10⁹/L
• hs-CRP 171.88 mg/L (ตัวบ่งชี้การอักเสบในร่างกาย)
• Serum Amyloid A >200 mg/L (ตัวบ่งชี้การอักเสบในร่างกาย)

2. การตรวจ CT ทรวงอก

• พบก้อนและปมหลายตำแหน่งในปอดขวา
• มีน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดขวา
• พบปอดแฟบบริเวณกลีบล่าง
• พบขั้วปอดขวาโต และเยื่อหุ้มปอดหนาตัว
• พบเงาความหนาแน่นต่ำใตับ

3. การส่องกล้องช่องเยื่อหุ้มปอด

• พบเซลล์เนื้องอกที่มีความผิดปกติสูง
• ผลการตรวจโปรตีนในเซลล์เพื่อช่วยระบุชนิดของมะเร็ง พบว่า
  1. พบโปรตีน CK5/6 ในเซลล์มะเร็ง แสดงว่าเซลล์มีลักษณะของเซลล์เยื่อบุบางชนิดที่พบในมะเร็งปอด
  2. Ki-67 (+30%) หมายความว่าเซลล์มะเร็งมีการแบ่งตัวค่อนข้างเร็ว
  3. LCA (+) พบโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับเซลล์เม็ดเลือดขาว ทำให้แพทย์ต้องพิจารณาแยกโรคอื่นร่วมด้วย
  4. TTF-1 (+) เป็นโปรตีนที่พบได้บ่อยในมะเร็งที่มีต้นกำเนิดจากปอด
  5. Calretinin (-) ไม่พบโปรตีนนี้ จึงช่วยแยกโรคจากมะเร็งเยื่อหุ้มปอดบางชนิด
  6. CD56 (-) ไม่พบโปรตีนที่มักพบในมะเร็งปอดชนิดเซลล์เล็ก
  7. CK20 (-) ไม่พบโปรตีนที่มักพบในมะเร็งจากระบบทางเดินอาหาร
  8. CK7 (-) ไม่พบโปรตีนที่พบในมะเร็งบางชนิดของปอดและอวัยวะอื่น
  9. NapsinA (-) ไม่พบโปรตีนที่พบในมะเร็งปอดชนิด Adenocarcinoma
  10. Syn (-) ไม่พบโปรตีนของเซลล์ประสาท ซึ่งช่วยแยกจากมะเร็งชนิด Neuroendocrine

4. การเจาะชิ้นเนื้อปอดผ่านผิวหนัง

เป็นมะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก (NSCLC) มีแนวโน้มเป็นมะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาทอยด์ (Sarcomatoid carcinoma)

5. การตรวจยีน

• ALK เป็นบวก (ALK positive)
• EGFR เป็นบวก (EGFR positive)
• MET เป็นบวก (MET positive)
• ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการเลือกวิธีการรักษาแบบมุ่งเป้า

การวินิจฉัย

• มะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาตอยด์ระยะลุกลาม มีขนาดค่อนข้างใหญ่ และมีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองใกล้ปอด รวมทั้งมีการกระจายภายในทรวงอก
• ภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด (pleural effusion)
• ภาวะปอดแฟบ (atelectasis)
• โรคความดันโลหิตสูง (hypertension)

แผนการรักษา

• เนื่องจากผู้ป่วยมีการกลายพันธุ์ของยีน ALK (+) จึงได้รับการพิจารณาให้ crizotinib (ยามุ่งเป้า) ชนิดรับประทาน
• ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม

การประเมินผลการรักษา

• จากการติดตามอาการแบบผู้ป่วยนอกอย่างสม่ำเสมอ พบว่า ผู้ป่วยสามารถทนต่อการรักษาได้ดี โดยไม่พบผื่นผิวหนัง ไม่พบความผิดปกติของการทำงานของตับและไต
• ผลตรวจภาพ CT ติดตามผล พบว่า ขนาดของรอยโรคหรือก้อนมะเร็งลดลงอย่างชัดเจน

สรุปกรณีศึกษา

ผู้ป่วยมาพบแพทย์ด้วยอาการไอ มีเสมหะนานกว่า 1 เดือน และมีอาการแน่นหน้าอก หลังจากตรวจเพิ่มเติมด้วย CT ปอด การส่องกล้องช่องเยื่อหุ้มปอด และการตรวจชิ้นเนื้อ แพทย์วินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอดชนิดซาร์โคมาทอยด์ (Sarcomatoid carcinoma) ซึ่งเป็นมะเร็งปอดชนิดที่พบไม่บ่อยและมีความรุนแรงค่อนข้างสูง โดยโรคอยู่ในระยะลุกลาม และมีภาวะร่วม เช่น น้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดและปอดแฟบ

จากการตรวจยีนพบว่า ALK เป็นบวก ซึ่งทำให้สามารถใช้ยามุ่งเป้า(Targeted therapy)ในการรักษาได้ แพทย์จึงให้ผู้ป่วยรับประทาน Crizotinib ร่วมกับตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม หลังการรักษาพบว่าผู้ป่วยสามารถทนต่อการรักษาได้ดี ไม่พบผลข้างเคียงรุนแรง และผลตรวจ CT ติดตามพบว่าขนาดของก้อนมะเร็งลดลงอย่างชัดเจน แสดงว่าการรักษาสามารถช่วยควบคุมโรคได้ในระดับหนึ่ง และช่วยให้ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น

กรณีศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการรักษาแบบผสมผสานระหว่างการแพทย์สมัยใหม่และตำรับยาสมุนไพรจีนสามารถช่วยเสริมประสิทธิภาพของการรักษา ลดผลข้างเคียง และช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นระหว่างการรักษา

ข้อความสำคัญสำหรับผู้ป่วยและญาติ

• มะเร็งปอดบางชนิดอาจมีอาการเพียงเล็กน้อยในช่วงแรก เช่น ไอเรื้อรัง มีเสมหะ หรือแน่นหน้าอก หากมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยโดยเร็ว
• แม้มะเร็งปอดในระยะลุกลามจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ในบางกรณี แต่ยังมีวิธีการรักษาหลายรูปแบบ เช่น ยามุ่งเป้า(Targeted therapy) ที่ช่วยควบคุมการเจริญเติบโตของมะเร็งและช่วยให้ผู้ป่วยมีชีวิตยืนยาวขึ้น
• การรักษาแบบผสมผสาน เช่น การใช้ยามุ่งเป้าร่วมกับตำรับยาสมุนไพรจีน สามารถช่วยลดอาการไม่สบายจากการรักษา ช่วยให้ผู้ป่วยมีแรงมากขึ้น และช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตระหว่างการรักษา
• ผู้ป่วยควรมาพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อตรวจติดตามผลการรักษา เช่น การตรวจเลือดหรือการตรวจ CT เพื่อดูว่าก้อนมะเร็งมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร
• การดูแลสุขภาพโดยรวม เช่น รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ จะช่วยสนับสนุนการรักษาและช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีขึ้น
• หากมีอาการผิดปกติ เช่น หายใจลำบากมากขึ้น ไอเป็นเลือด หรืออ่อนเพลียผิดปกติควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้และเป็นตัวอย่างกรณีศึกษา ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลได้หากท่านหรือญาติมีคำถามเกี่ยวกับแนวทางรักษา ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงเสมอ