คุณภาพการนอนหลับที่ดีเป็นหลักประกันพื้นฐานของการมีสุขภาพที่สมดุลแข็งแรง เพราะร่างกายเราเหมือนเครื่องจักรที่ทำงานตลอดทั้งวัน การนอนจึงเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายได้หยุดพักซ่อมแซมตัวเอง และเติมพลังให้พร้อมสำหรับวันใหม่ ชั่วโมงการนอนที่เพียงพอและมีคุณภาพ จะช่วยให้ร่างกายรู้สึกสดชื่น สมองปลอดโปร่ง อารมณ์ดี ชะลอความชรา และช่วยลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังได้อีกด้วย
อาการแบบไหนถึงเรียกว่า “นอนไม่หลับ”
- หลับยาก ใช้เวลานานเกิน 30 นาทีกว่าจะหลับ
- หลับไม่สนิท หลับไม่ลึก ระยะเวลาการนอนหลับลดลง
- ตื่นบ่อย กลางคืนตื่นเกิน 2 ครั้งและหลับต่อยาก
- ตื่นเช้าเกิน ตื่นแล้วรู้สึกไม่สดชื่น
- ฝันบ่อย รู้สึกเหมือนฝันอยู่ทั้งคืน
- ตื่นง่าย มีเสียงหรือแสงนิดเดียวก็จะตื่น
- คุณภาพการนอนไม่ดี เวลานอนเพียงพอ แต่ตื่นแล้วรู้สึกไม่สดชื่น
- อ่อนเพลียในวันรุ่งขึ้น ง่วงในเวลาทำงาน สมองไม่ปลอดโปร่ง
อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นชั่วคราวจากความเครียด เจ็บป่วย หรือผลข้างเคียงจากยาบางชนิด แต่ถ้าเป็นต่อเนื่องนานเกิน 1 เดือนถือว่าเรื้อรัง ควรดูแลรักษาจากต้นเหตุอย่างจริงจัง
อันตรายจากยานอนหลับทั่วไป
- การดื้อยา เมื่อใช้ยานอนหลับต่อเนื่องระยะหนึ่ง ร่างกายจะตอบสนองต่อยาน้อยลง ทำให้ต้องเพิ่มขนาดยาขึ้นเรื่อย ๆ
- เสพติดและถอนยา เมื่อใช้ยานอนหลับต่อเนื่องกัน ร่างกายจะเสพติดการใช้ยา หากไม่ใช้ยาจะทำให้นอนไม่หลับ บางรายอาจมีอาการถอนยา เช่น กระสับกระส่าย ต้องลุกเดินไปมา ทำให้นอนไม่หลับซึ่งหนักกว่าช่วงแรก
- อาการไม่พึงประสงค์จากยา มีผลทางด้านอารมณ์และความจำ เช่น ก้าวร้าว ฉุนเฉียว เหม่อลอย ซึมเศร้า ขาดสมาธิ ความจำเสื่อมทั้งระยะสั้นและระยะยาว
สาเหตุและวิธีแก้อาการนอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิทในทางการแพทย์จีน
ในทางการแพทย์จีน อาการนอนไม่หลับเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ที่พบบ่อยได้แก่
- อาการนอนไม่หลับจากไตกับหัวใจทำงานไม่สัมพันธ์กัน
หัวใจต้องได้รับความเย็นจากพลังหยินในไตมาหล่อเลี้ยงเพื่อไม่ให้ร้อนเกินไป แต่เมื่อไตอ่อนแอลงก็จะส่งความเย็นไปเลี้ยงหัวใจได้ไม่เพียงพอ ทำให้หัวใจเกิดภาวะรุ่มร้อน เกิดอาการกระวนกระวาย นอนไม่หลับ หลับยาก หรือหลับไม่สนิท สาเหตุนี้ยังมักจะทำให้เกิดอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนร่วมด้วย
- อาการนอนไม่หลับจากเส้นลมปราณตับติดขัด
ตับทำหน้าที่ระบายพลังลมปราณให้ไหลเวียนทั่วร่างกาย หากมีความเครียดสะสม พลังลมปราณก็จะอั้นอยู่ในตับ ทำให้ตับร้อน ส่งผลให้เกิดอาการนอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิท ฝันบ่อย ตื่นง่าย ขี้หงุดหงิด เครียด วิตกกังวล หรือโกรธง่าย
- อาการนอนไม่หลับจากภาวะเลือดคั่ง
นอนไม่หลับจากภาวะเลือดคั่งมักจะเป็นชนิดเรื้อรัง สังเกตได้จากเส้นเลือดใต้ลิ้นที่มีสีม่วงคล้ำและโป่งพองจนเห็นได้ชัด ซึ่งเป็นสัญญาณว่าการไหลเวียนเลือดช้าลง สาเหตุนี้มักทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ มึนศีรษะ ปวดและชาตามจุดต่าง ๆ ของร่างกาย การรักษาจึงต้องสลายเลือดคั่งและปรับสมดุลการไหลเวียนของเลือดและพลังลมปราณ
- อาการนอนไม่หลับจากพลังลมปราณและเลือดพร่อง
ทำให้ร่างกายอ่อนแอ สมองได้รับสารอาหารและออกซิเจนน้อยลง ส่งผลให้นอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิท ฝันบ่อย ตื่นแล้วไม่สดชื่น มักมีอาการร่วม เช่น เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง หน้าซีด ใจสั่น เวียนศีรษะ มือเท้าเย็น หลงลืม ผมร่วง หรือภูมิคุ้มกันต่ำ
อาการนอนไม่หลับในแต่ละคนเกิดจากสาเหตุที่ไม่เหมือนกัน ดังนั้น แนวทางดูแลจึงแตกต่างกันไป หากคุณกำลังมีอาการนอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิท หลับยาก ตื่นบ่อย ฝันบ่อย ง่วงเหงาหาวนอนระหว่างวัน การแพทย์จีนสมัยใหม่และนวัตกรรมสมุนไพรจีนช่วยคุณได้ ปรึกษาทีมแพทย์จีน เภสัชกร หรือผู้เชี่ยวชาญของเอินเวย์ (Enwei) ได้ที่สายด่วนสุขภาพเอินเวย์ 02-751-4399 (20 คู่สาย) หรือไอดีไลน์ @enwei
