การใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนในผู้ป่วยมะเร็งเยื่อบุช่องท้องชนิดเมโสเธลิโอมา (Peritoneal Mesothelioma)

เนื้องอกเยื่อบุช่องท้อง (Peritoneal tumors) เป็นกลุ่มของโรคที่มีพยากรณ์โรคโดยรวมค่อนข้างไม่ดี ในอดีตเนื่องจากข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์และความแม่นยำของการวินิจฉัย ทำให้มีอัตราการตรวจพบต่ำ และถูกจัดว่าเป็นโรคที่พบได้ค่อนข้างน้อย อย่างไรก็ตาม ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทางการแพทย์และการพัฒนาทางพยาธิวิทยา ทำให้อัตราการวินิจฉัยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในแต่ละปี และได้รับความสนใจมากขึ้นในวงการแพทย์

ในปัจจุบัน แพทย์แผนจีนมีบทบาทสำคัญในฐานะการรักษาเสริมสำหรับผู้ป่วยเนื้องอกเยื่อบุช่องท้อง โดยสามารถช่วยปรับปรุงสภาพร่างกาย เพิ่มคุณภาพชีวิต และลดภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากการรักษามะเร็ง อย่างไรก็ตาม ศักยภาพในการนำไปใช้ทางคลินิกยังคงต้องการการศึกษาเพิ่มเติมอย่างเป็นระบบ

กรณีศึกษานี้ได้นำเสนอกรณีศึกษาผู้ป่วย มะเร็งเยื่อบุช่องท้องชนิด mesothelioma ที่ได้รับการรักษาด้วยตำรับยาสมุนไพรจีน เพื่อเป็นแนวทางอ้างอิงสำหรับการใช้แพทย์แผนจีนเป็นการรักษาเสริมในผู้ป่วยกลุ่มนี้

ข้อมูลพื้นฐานผู้ป่วย

• ผู้ป่วยชาย อายุ 22 ปี
• มาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้องส่วนบนนานกว่า 1 สัปดาห์

ประวัติการรักษาก่อนหน้า (Prior Treatment History)

• 15 มีนาคม 2023 ผู้ป่วยมีอาการปวดหน่วงบริเวณท้องซ้ายส่วนบนโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน การตรวจ MRI ช่องท้องพบก้อนบริเวณตับกลีบขวาส่วนหลัง-ล่าง สงสัยเนื้องอกจากหลอดเลือด และ cystadenocarcinoma
• 19 กุมภาพันธ์ 2024 ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัด partial hepatectomy ร่วมกับ resection ของก้อนในช่องท้อง ผลพยาธิวิทยาพิจารณาเป็น blastoma และ IHC พบ CK, CA9, RCC positive สงสัย metastasis จากไต
• 14 มีนาคม 2024 ตรวจพยาธิวิทยาทบทวน ยืนยันเป็น malignant peritoneal mesothelioma (epithelioid type)
  1. differentiation: moderate–high
  2. morphology: diffuse + cystic mixed pattern
• มีอาการร่วม (Associated Symptoms) ได้แก่ น้ำหนักลด อ่อนแรง เบื่ออาหาร หนาวง่าย แน่นท้องส่วนบน ปวดเอวและเข่า ถ่ายเหลว
• ลักษณะทางการแพทย์แผนจีนพบ ลิ้นซีด อวบ ฝ้าขาวบาง ชีพจรลึก

การตรวจเพิ่มเติม (Additional Investigations)

1. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory Tests)

• CA19-9 > 1000 U/L
• AFP ปกติ

2. การตรวจ Immunohistochemistry

• CK(+), CK5/6(+)
• CD10(+)
• P53 (50%, wild type)
• Ki-67 ~5%
• CD34 (vascular +)
• NES(-)

การวินิจฉัย (Diagnosis)

มะเร็งเยื่อบุช่องท้อง (Peritoneal mesothelioma)

แผนการรักษา (Treatment Plan)

• ให้ targeted therapy ร่วมกับเคมีบำบัด ด้วยสูตรการรักษา
  1. วันที่ 5 เมษายน, 29 เมษายน และ 21 พฤษภาคม 2024 ให้ Apatinib + Gemcitabine + Cisplatin (รวม 3 รอบ)
  2. วันที่ 7 พฤษภาคม, 28 พฤษภาคม และ 11 มิถุนายน 2024 ให้ Gemcitabine + Cisplatin (รวม 3 รอบ)
• ให้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม

การประเมินผลการรักษา (Efficacy Evaluation)

หลังรับประทานตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นเวลา 2 สัปดาห์ พบว่า อาการอ่อนเพลียดีขึ้นอย่างชัดเจน อาการถ่ายเหลวหายไป ไม่มีอาการหนาวง่าย ความอยากอาหารเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น 2 กิโลกรัม

สรุปกรณีศึกษา

ผู้ป่วยชายรายนี้มีอายุน้อย ได้รับการวินิจฉัยเป็น มะเร็งเยื่อบุช่องท้อง (peritoneal mesothelioma) และมีสภาพร่างกายโดยรวมค่อนข้างอ่อนแอ ระหว่างการรักษาด้วยเคมีบำบัดเดี่ยว ผู้ป่วยมีอาการไม่พึงประสงค์ ได้แก่ เบื่ออาหาร รับประทานได้น้อย และอ่อนเพลียอย่างชัดเจน จึงได้เพิ่มการรักษาเสริมด้วยตำรับยาสมุนไพรจีน หลังใช้ยาเป็นเวลา 2 คอร์ส พบว่าอาการดังกล่าวดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนถึงบทบาทของแพทย์แผนจีนในการช่วยลดผลข้างเคียงจากการรักษาและปรับปรุงสภาพร่างกายของผู้ป่วย

กรณีศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า การฝช้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม สามารถบรรเทาอาการเบื่ออาหารและอ่อนเพลียปรับปรุงสภาพร่างกายและคุณภาพชีวิต และช่วยเพิ่มความสามารถในการทนต่อการรักษามะเร็ง ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนถึงคุณค่าทางคลินิกของการรักษาแบบผสมผสานระหว่าง แพทย์แผนจีนและแพทย์แผนตะวันตก ในผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลาม

Source

Department of Integrated Traditional Chinese and Western Medicine Oncology, Affiliated Hospital of Xuzhou Medical University, China

แหล่งข้อมูล

แผนกมะเร็งวิทยาแบบบูรณาการ (จีน–ตะวันตก) โรงพยาบาลในเครือมหาวิทยาลัยแพทย์สวีโจว ประเทศจีน

หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและเป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์ผู้ดูแลได้ ผลการรักษาอาจแตกต่างกันไปในผู้ป่วยแต่ละราย