มะเร็งหลอดอาหารเป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยและส่งผลต่อสุขภาพของประชาชนจำนวนมาก โดยเฉพาะในประเทศจีน โรคนี้ในระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากมาตรวจพบเมื่อโรคลุกลามแล้ว ส่งผลให้อัตราการรอดชีวิตในระยะ 5 ปีของผู้ป่วยยังอยู่ในระดับไม่สูงมาก การตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงมีความสำคัญต่อการเพิ่มโอกาสในการรักษาให้ได้ผลดี
กรณีศึกษานี้นำเสนอผู้ป่วยมะเร็งหลอดอาหารที่มีอาการไข้ระหว่างการรักษาด้วยรังสีรักษา และมีการใช้ ตำรับยาสมุนไพรจีน เป็นการรักษาเสริมเพื่อช่วยบรรเทาอาการดังกล่าว
ข้อมูลพื้นฐานผู้ป่วย
- ผู้ป่วยชาย อายุ 84 ปี
- มีอาการกลืนลำบาก (Dysphagia) ค่อย ๆ เป็นมากขึ้นเป็นเวลามากกว่า 2 เดือน
ประวัติการรักษาก่อนหน้า
- การส่องกล้องตรวจหลอดอาหารและกระเพาะอาหาร พบความผิดปกติที่บริเวณส่วนปลายของหลอดอาหาร และสงสัยว่าเป็นมะเร็ง
- การตรวจ CT พบก้อนเนื้อบริเวณหลอดอาหารส่วนล่างของทรวงอก
- การตรวจเนื้อเยื่อยืนยันว่าเป็นมะเร็งหลอดอาหาร
ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต
- ประมาณครึ่งปีก่อนผู้ป่วยเคยติดเชื้อโควิด-19 หลังจากนั้นมีอาการเบื่ออาหาร รับประทานอาหารได้น้อยลง
- ต่อมาประมาณ 2 เดือนก่อนมาพบแพทย์ อาการเบื่ออาหารรุนแรงขึ้นและเริ่มมีอาการกลืนลำบากมากขึ้น
- ปัจจุบันสามารถรับประทานอาหารกึ่งเหลวเป็นหลัก ผู้ป่วยมีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เวียนศีรษะ และหายใจเหนื่อยเล็กน้อยเมื่อทำกิจกรรม แต่ดีขึ้นเมื่อพัก
- เป็นโรคความดันโลหิตสูงมานานหลายปี รับประทานยาลดความดันเป็นประจำ
การตรวจเพิ่มเติม
1. การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร
พบภาวะกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังเล็กน้อย และพบก้อนมะเร็งบริเวณหลอดอาหาร
2. การตรวจ CT ทรวงอก
ผนังหลอดอาหารช่วงกลางถึงล่างหนาตัวและมีก้อนเนื้อ สอดคล้องกับมะเร็งหลอดอาหาร พบการกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองใกล้บริเวณรอยโรค
3. นอกจากนี้ยังพบความผิดปกติอื่น ๆ เช่น
- การอักเสบของปอดบางส่วน
- ก้อนขนาดเล็กในปอดบางตำแหน่ง ซึ่งแนะนำให้ติดตามผลต่อไป
- ภาวะหลอดเลือดแข็งในหลอดเลือดบางส่วน
- มีน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดเล็กน้อย
- พบถุงน้ำขนาดเล็กที่ตับและไต
- พบก้อนเล็กในม้าม ซึ่งแนะนำให้ติดตามผล
การวินิจฉัย
- จากผลการตรวจผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งหลอดอาหาร
- มีการลุกลามเข้าไปในผนังหลอดอาหารและกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง
- แต่ยังไม่พบการกระจายไปยังอวัยวะอื่น
- ตามแนวคิดของแพทย์แผนจีนผู้ป่วยอยู่ในกลุ่มอาการม้ามและไตพร่อง ซึ่งหมายถึงภาวะที่ร่างกายอ่อนแอและพลังชีวิตลดลง
แผนการรักษา
- รักษาด้วยรังสีรักษา (Radiotherapy) บริเวณหลอดอาหารร่วมกับภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy)
- ระหว่างการรักษา ผู้ป่วยมีอาการไข้ต่ำเกิดขึ้นซ้ำ ๆ จึงได้ให้ตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม
การประเมินผล
หลังจากใช้ตำรับยาสมุนไพรจีนอาการไข้ของผู้ป่วยลดลงอย่างชัดเจน
สรุปกรณีศึกษา
ผู้ป่วยรายนี้มีอายุมากและสภาพร่างกายค่อนข้างอ่อนแอจึงไม่เหมาะกับการผ่าตัด การรักษาหลักจึงใช้รังสีรักษาร่วมกับภูมิคุ้มกันบำบัด ระหว่างการรักษาเกิดอาการไข้ต่ำซ้ำ ๆ หลังจากได้รับตำรับยาสมุนไพรจีนเป็นการรักษาเสริม อาการไข้ดีขึ้นอย่างชัดเจนตำรับยาสมุนไพรจีนมีคุณสมบัติช่วยเสริมความแข็งแรงของร่างกาย ช่วยปรับสมดุลพลังของอวัยวะตามแนวคิดแพทย์แผนจีน และช่วยลดอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยล้า หรืออาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นระหว่างการรักษามะเร็ง การรักษาแบบผสมผสานระหว่างแพทย์แผนปัจจุบันและแพทย์แผนจีน อาจช่วยลดผลข้างเคียงจากการรักษา เช่น รังสีรักษา เคมีบำบัด หรือภูมิคุ้มกันบำบัด และช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ข้อความสำคัญสำหรับผู้ป่วยและญาติ
- มะเร็งหลอดอาหารในระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน การตรวจสุขภาพเป็นประจำช่วยเพิ่มโอกาสในการพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
- หากมีอาการกลืนลำบาก เบื่ออาหาร หรือรับประทานอาหารได้น้อยลงเป็นเวลานาน ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม
- ระหว่างการรักษามะเร็ง อาจเกิดอาการข้างเคียง เช่น ไข้ อ่อนเพลีย หรือเบื่ออาหาร
- การดูแลรักษาแบบผสมผสาน รวมถึงการใช้สมุนไพรเสริมภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ อาจช่วยลดอาการไม่สบายและช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้ดีขึ้น
หมายเหตุ : ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้และเป็นตัวอย่างกรณีศึกษา ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลได้หากท่านหรือญาติมีคำถามเกี่ยวกับแนวทางรักษา ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงเสมอ
